Meditatie

Meditatie

In vrijwel alle religieuze tradities wordt gemediteerd. Meditatie kan in twee hoofdcategorieën worden verdeeld: persoonlijk en spiritueel. Persoonlijke meditatie is gericht op fysiek en geestelijk welzijn, zoals stressreductie, innerlijke rust en psychische gezondheid. Spirituele meditatie is gericht op de goddelijke Oerbron. Beide vormen van meditatie zijn belangrijk. Innerlijke rust en gezondheid vormen de basis voor spirituele meditatie. De aandacht kan alleen op de Oerbron gericht blijven als lichaam en geest ontspannen en gezond zijn. In de loop van de geschiedenis zijn talloze vormen van meditatie ontstaan. Alle religieuze tradities hebben hun eigen methoden ontwikkeld, zoals mediteren op mantra’s, een kaarsvlam, een vuur, een mandala, een beeld, de ademhaling, een zonson- dergang, een bloem, een boom, een rivier, een waterval of spirituele muziek. In sommige boeddhistische tradities observeert men simpelweg de eigen gedachten en de omringende geluiden en beelden. Men streeft ernaar volledig in het hier-en-nu te komen om op deze wijze een diepe innerlijke rust te ontwikkelen. In die rust beleeft men het Nirvana of de Dharmakaya. In de islam wordt ook gemediteerd, vooral in de soefi-tradities. Daarbij wordt veel gedanst, gezongen en muziek gemaakt. Ook in natuurreligies wordt gedanst en gezongen, vaak met ondersteuning van trommels. Daardoor probeert men in trance te komen en contact te maken met de goden, Moeder Natuur of de voorouders.


Mantra-meditatie

In alle dharmische tradities wordt veel gebruikgemaakt van mantra’s. Het woord mantra komt van het woord manna, dat geest betekent. Mantra’s bestaan uit een of meerdere krachtwoorden, die de geest bevrijden of die er een rustgevende of geneeskrachtige invloed op hebben. Mantra’s zijn gedachtevormen, die God, goden of kosmische krachten vertegenwoordigen. Deze oefenen hun invloed uit door middel van geluidsvibratie. Tijdens het mediteren wordt de mantra rustig herhaald en is de aandacht voortdurend gericht op de klank(en). Het herhalen van een mantra is niet alleen rustgevend, de klank ervan is op zichzelf al heel gezond voor lichaam en geest. Mantra-meditatie kan in gedachten, fluisterend of hardop worden gedaan, zittend of lopend, met de ogen open of gesloten, alleen of in een groep, monotoon of met een melodie. De mantra’s worden vaak ook gezongen tijdens spirituele bijeenkomsten, ondersteund door muziekinstrumenten. Het mooie van mantra-meditatie is dat je het de hele dag kunt doen, tijdens of tussen allerlei activiteiten door. Je kunt mantra’s herhalen tijdens een formele meditatie, maar ook tijdens wandelen, hardlopen, fietsen, autorijden en eenvoudige werkzaamheden als schoonmaken of tuinieren. Ook als je ergens aan het wachten bent, bijvoorbeeld op de trein of voor de kassa van de supermarkt, is mantra-meditatie een aangename bezigheid. Er zijn psychologische en spirituele mantra’s. Psychologische mantra’s hebben een rustgevend of genezend effect op lichaam en geest. Spirituele mantra’s bestaan uit namen van God, goden of aanduidingen van het oneindige Zijn. Spirituele mantra’s of naam-mantra’s bevorderen niet alleen de vereniging met God, maar geven – net als psychologische mantra’s – ook rust en genezing.
 

Naam-meditatie

Meditatie op namen van God heet naam-meditatie. Het doel van religie is om tot mystieke vereniging met de Allerhoogste te komen. Naam-meditatie is een effectieve manier om de hele dag door even contact met de goddelijke Bron te maken. Vaak is een paar minuten al voldoende om innerlijke rust en helderheid te krijgen. Het is een soort spirituele voeding voor de ziel. De namen brengen kracht, moed en troost. Ze brengen tevens grote voorspoed in het leven, niet alleen spiritueel, maar ook materieel. Verlangens worden vervuld, simpel door regelmatig te mediteren op de namen. Het mooie van naam-meditatie is dat het compleet universeel is. Het maakt niet uit wat voor concept je van de Allerhoogste Realiteit hebt. Het is om het even of je God ziet als persoonlijk of onpersoonlijk, mannelijk of vrouwelijk, vormloos of met een vorm. Evenmin maakt het uit of je bij een religieuze traditie hoort of spiritueel ongebonden bent. In vrijwel alle religies vinden we naam-meditatie en er zijn ontelbaar veel benamingen van God. De hindoes stellen dat er geen verschil is tussen God en zijn namen. Naam-mantra’s zijn klankmanifestaties van de Allerhoogste. Als je zijn naam aanroept, ben je onmiddellijk met hem verbonden. In India is het zingen van namen erg populair. In de tempels komen vaak honderden of duizenden mensen bij elkaar, van jong tot oud, om de namen gezamenlijk te zingen. Vaak gaat dat urenlang door en op feestdagen de hele dag. De meeste hindoe-mystici en -yogi’s doen onafgebroken aan naam-meditatie. Ook de sikhs leggen veel nadruk op het reciteren en zingen van naam-mantra’s. Naam-meditatie is de spil waar alles om draait in hun heilige geschrift, de Guru Granth Sahib. Zij organiseren grote bijeenkomsten waar de namen urenlang worden gezongen. Er is tegenwoordig sprake van een grote opleving van muzikale naam-meditatie, niet alleen in India, maar ook in westerse landen.
 

Wandelmeditatie

Bij meditatie wordt vaak gedacht aan yogi’s of boeddhistische monniken die urenlang met een kaarsrechte rug zitten te mediteren op een berg of in een klooster. Er zijn echter maar weinig mensen die dat kunnen. Een krachtig alternatief is wandelmeditatie, een vorm van meditatie die minstens even effectief is als zitmeditatie. Er wordt rustig gewandeld in de natuur, weg van de hectiek van de stad. Als er in een groep wordt gewandeld is het effect nog sterker, mits er niet wordt gepraat. De aandacht gaat volledig naar het hier-en-nu door goed te kijken naar de omgeving, te luisteren naar de geluiden en het lichaam te voelen. Daardoor ontstaat snel innerlijke rust, zodat de ziel van Moeder Natuur kan worden gevoeld. In de boeddhistische beoefening van vipassana in Thailand, wordt zitmeditatie afgewisseld met wandelmeditatie. Daarbij wordt veel nadruk gelegd op het luisteren naar de signalen van het lichaam. Er wordt begonnen met zitmeditatie, maar als er pijn in de benen of rug ontstaat, is het tijd om te gaan wande- len. Tijdens wandelmeditatie wordt uiterst langzaam gelopen, hetgeen helpt om geest en lichaam diep te ontspannen. Na enige tijd te hebben gewandeld, wordt weer zittend gemediteerd. Ook wordt er soms een tijdje gestaan op één plaats of ligt men op de grond. In het hindoeïsme wordt ook aan wandelmeditatie gedaan. In de bhakti-yoga traditie worden naam-mantra’s herhaald tijdens het wandelen. Deze worden in gedachten, fluisterend of hardop gereciteerd, vaak op het ritme van het lopen. Daardoor komt de geest snel tot rust en kan de kracht van de mantra extra intens worden gevoeld. Het mooie van wandelmeditatie is dat het veel dingen combineert. Het is gezond voor het lichaam, het is ontspannend, het houdt de geest helder, het verdiept het contact met de natuur en het kan prima worden gecombineerd met naam-meditatie.

Volg de Naam-meditatie training